Práve je 14 Nov 2018, 03:54




Vytvori┼ą nov├║ t├ęmu Odpoveda┼ą na t├ęmu  [ Po─Źet pr├şspevkov: 1 ] 
"M├Ąso┼żrav├ę" kvety? 
Autor Správa
Obr├ízok pou┼ż├şvate─ża

Zalo┼żen├Ż: 17 J├║l 2009, 14:57
Pr├şspevky: 68
Bydlisko: ┼Żarnovica
Odosla┼ą "M├Ąso┼żrav├ę" kvety?
No je nie─Źo tak├ę v├┤bec mo┼żn├ę? Mo┼żno si to sp├íjate s m├Ąso┼żrav├Żmi rastlinami. V┼íak ve─ża ─żud├ş naz├Żva rastliny v┼íeobecn├Żm pomenovan├şm a to "kvety". A taktie┼ż si ve─ża ─żud├ş mysl├ş, ┼że pasce m├Ąso┼żrav├Żch rastl├şn s├║ kvety, ale pravda je, ┼że s├║ listov├ęho p├┤vodu, ─Źi┼że v┼íetko s├║ to modifikovan├ę listy. Aj tak├Ż Nepenthes svojimi pascami pripom├şna tie smradlav├ę ├íronovit├ę kvety, ako jedna moja zn├íma pri poh─żade na┼ł reagovala.

Nechcem tu ale rie┼íi┼ą m├Ąso┼żrav├ę rastliny z h─żadiska ich typov pasc├ş, ale kvety ur─Źit├Żch rastl├şn, ktor├ę sa stali doslova lapa─Źmi na hmyz a funguj├║ pri tom skoro rovnako ako gravita─Źn├ę ─Źi detentivn├ę pasce m├Ąso┼żrav├Żch rastl├şn stou v├Żnimkou, ┼że nesl├║┼żia k z├şskavaniu ┼żiv├şn. Tak k ─Źomu teda?

Re─Źn├şcka ot├ízka, poviete si, ale odpove─Ć je jednoduch├í.
Treba sa ale najprv zamyslie┼ą nad funkciou kvetu. Kvety maj├║ taktie┼ż prap├┤vod v listoch, kedy sa po─Źas evol├║cie pretvorili a diferencovali do kvetov st├Żm, ┼że nadobudli funkciu v pohlavnom rozmno┼żovan├ş. To je ur─Źite ka┼żd├ęmu priemerne inteligentn├ęmu ─Źlovekovi jasn├ę, kedy m├┤┼że pozorova┼ą ako v─Źielka sad├í z kvetu na kvet, pri─Źom tieto kvety ope─żuje a e┼íte sa aj nas├Żti sladk├Żm nekt├írom.
O to ide presne aj v tomto pr├şpade len je to tro┼íku zauj├şmavej┼íie. Chcem tu hovori┼ą o kvetoch z rodov Aristolochia, Ceropegia a o ve─żkokvet├Żch orchide├ích z rodu Coryanthes.

Pr├íve tieto kvety uprednost┼łuj├║ cudzospra┼ínos┼ą pred samospra┼ínos┼ąou. Cudzospra┼ínos┼ą je u┼ż to zmienen├ę opelenie hmyzom.
Vezmime si nejak├║ t├║ v─Źielku :D Prilet├ş si s n├ídielkou pe─żu, vnikne do kvetu, spln├ş si svoju ├║lohu ope─żova─Źa a pri tom by mala znovu prevzia┼ą pe─ż na ─Ćal┼í├ş akt opelenia pri druhom kvete. Len┼że je tu h├í─Źik vtom, ┼że pra┼ín├şky s pe─żom pri t├Żchto rastlin├ích dozrievaj├║ neskor┼íie, ─Źi┼że nabratie nov├ęho pe─żu nieje mo┼żn├ę. Preto si tieto kvety "vymysleli" strat├ęgiu na neposedn├Ż hmyz a to tak├║, ┼że na┼íu mil├║ v─Źielku vo svojich kvetn├Żch ├║trob├ích uv├Ąznia na nieko─żko hod├şn. No d├║fam, ┼że netrp├ş klaustrof├│biou :D
V┼íak napokon jej to aj vykompenzuj├║ n├ídielkou nekt├íru a zabezpe─Źia jej ├║kryt a vhodn├ę ┼żivotn├ę podmienky. Teda nieje to a┼ż tak├ę hrozn├ę v├Ązenie :D a je to ur─Źite lep┼íie ako uviaznu┼ą v nejakej pasci m├Ąso┼żravej rastliny ako napr├şklad v Sarracenii alebo v Nepenthes...
T├║to mo┼żnos┼ą vyu┼ż├şvaj├║ prv├ę dve spomenut├ę kvety rodov Aristolochia a Ceropegia.
Hmyz u┼ż z ve─żkej dia─żky l├íkaj├║ svoj├şm siln├Żm, m┼Ľtvoln├Żm z├ípachom, na rovinu povedan├ę smradom. Ich kvety sa podobaj├║ pasc├ím Nepenthes, dole s├║ bankovit├ę a postupom k hrdlu sa zu┼żuj├║ do trubice, ktor├í je vystlan├í chlpmi s─Źesan├Żmi smerom ku dnu. Tieto chlpy br├ínia pohybu hmyzu von a tak k mo┼żn├ęmu ├║niku. Toto v├Ązenie v┼íak netrv├í dlho a po ur─Źitej dobe chlpy zm├Ąkn├║, stratia svoju tuhos┼ą, skr├║tia sa a uvo─żnia tak hmyzu ├║nikov├║ chodbu. T├Żm sa otv├íra mo┼żnos┼ą k opeleniu ─Ćal┼í├şch kvetov. Okrem spomenut├Żch chlpov br├ínia v ├║niku hmyzu u niektor├Żch druhoch voskovit├ę neschodn├ę z├│ny.

Aristolochia peruviana
Obrázok

A.gigantea
Obrázok

A.rotunda
Obrázok

A.maxima
Obrázok

A.trilobata
Obrázok


Preh─żad ─Ćal┼í├şch druhov rodu Aristolochia m├┤┼żte n├íjs┼ą tu: http://www.toptropicals.com/cgi-bin/gar ... lochiaceae


Ceropegia africana ssp. africana R.Brown
Obrázok

C.barklyi
Obrázok

C.woodii
Obrázok



Zauj├şmav├ę s├║ aj "kvetn├ę pasce" stredoamerick├Żch a juhoamerick├Żch ve─żkokvet├Żch orchidey z rodu Coryanthes.
Tieto kvety na opelenie vyu┼ż├şvaj├║ tr├║dov divok├Żch v─Źiel z rodu Euglossa, ktor├ę niesu a┼ż tak spo─żahliv├ę a preto si ich musia "skroti┼ą". Tr├║d je pril├íkan├Ż silnou v├┤┼łou, prist├íva na kvete a netrpezlivo h─żad├í nekt├ír pri─Źom sa "mrv├ş", beh├í sem a tam po nestabilnom a klzkom oblom ├║tvare kvetu. To sa mu v┼íak vypomst├ş ke─Ć sa ┼ímykne a pad├í do nastra┼żenej kanvice, vzniknutej z ─Źast├ş kvetn├ęho pysku. Kanvica je podobne ako pasca Nepenthes naplnen├í tekutinou z kvetu, konkr├ętne z dvoch mohutn├Żch ┼żliaz alias "vodovodn├Żch koh├║tikov" nad zmienenou kanvicou.

Obrázok
zakr├║┼żkovan├ę: mohutn├ę ┼ż─żazy produkuj├║ce tekutinu; ┼í├şpka: kanvica naplnen├í nakvapkanou tekutinou


---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zm├Ąten├Ż tr├║d sa tu poriadne zmo─Ź├ş a vo svojej snahe dosta┼ą sa von mus├ş akceptova┼ą mo┼żn├ę alternat├şvy a "poslu┼íne" sledova┼ą trasu k pohlavn├Żm org├ínom, ktor├í vedie jedine ┼ítrbinou tvarovanou ─Źas┼ąami kvetu. Tu nast├íva okamih, kedy sa na zmo─Źen├ęho tr├║da nalep├ş pe─ż nahusten├Ż vo voskov├Żch ├║tvaroch naz├Żvan├Żch brilky, ktor├ę sa pri ─Ćal┼íom opelen├ş odlupuj├║ a uvo─ż┼łuj├║ tak potrebn├Ż pe─ż pre oplodnenie a zachovanie druhu.

Coryanthes macrantha
Obrázok

Obrázok


Zdroj: Miloslav Studni─Źka - Maso┼żrav├ę rostiny - Objekt badatelu, dobrodruhu a sn├şlku; Academia 2006

_________________
Karol Gazd├şk

CCPS - ─îesk├í spole─Źnost p─Ťstitel┼» maso┼żrav├Żch rostlin
http://masozravky.org

M├Ąso┼żravky.sk
http://www.masozravky.sk/

Osobná stránka
http://mojemasozravky.mypage.cz


27 Jan 2010, 17:14
Profil
Zobrazi┼ą pr├şspevky za obdobie posledn├Żch:  Usporiada┼ą pod─ża  
Vytvori┼ą nov├║ t├ęmu Odpoveda┼ą na t├ęmu  [ Po─Źet pr├şspevkov: 1 ] 


Kto je pr├ştomn├Ż

Pou┼ż├şvatelia prezeraj├║ci si toto f├│rum: ┼Żiadny registrovan├Ż pou┼ż├şvate─ż a 1 hos┼ą.


Nem├┤┼żete zaklada┼ą nov├ę t├ęmy v tomto f├│re
Nem├┤┼żete odpoveda┼ą na t├ęmy v tomto f├│re
Nem├┤┼żete upravova┼ą svoje pr├şspevky v tomto f├│re
Nem├┤┼żete maza┼ą svoje pr├şspevky v tomto f├│re
Nem├┤┼żete zasiela┼ą s├║bory v tomto f├│re

H─żada┼ą:
cron

[ gallery ]       [ journal ]       [ foto ]       [ portfolio ]       [ rastliny ]